شیمی دانان سوئدی برای اولین بار موفق شدند یک ماده مرکب پرانرژی ایجاد کنند. مولکول حاصل خویشاوند نزدیک نیتروگلیسیرین است. از نظر محققان کاربرد احتمالیش، استفاده از آن به عنوان سوخت برای راکتهای نسبتاً دوستدار محیط زیست است.
به گفته روزنامه الکترونیکی دانش و فناوری ـ ستنا، به گفته توره برینک از مدرسه عالی فنی سلطنتی: «قانون کلی حاکی از آن است که سوخت دارای ده درصد کارایی بیشتر، حداکثر بار مجاز دو برابر را امکان پذیر میسازد.» به عقیده این شیمیدان، تری نیترامید فشرده میتواند نسبت به بهترین سوخت کنونی حتی تا 30 درصد کارایی بیشتری داشته باشد.
تری نیترامید N(NO2)3 از نظر شکل شبیه ستاره سه دندانهای است و از یک اتم نیتروژن تشکیل میشود که سه گروه نیترو مرکب از نیتروژن و اکسیژن به آن متصل هستند. چنین گروههای نیترویی ویژه مواد منفجره مانند نیتروگلیسیرین یا TNT (تری نیتروتولول) هستند، زیرا آنها در این شکل متمرکز راحت واکنش میدهند و میتوانند خیلی ناگهانی مقادیر زیادی گاز آزاد کنند. قبلاً در دهه 90 در مورد امکان تولید تری نیترامید فکرهایی شده بود. برینک، دانشجوی دکترایش مارتین رام و همکارانشان موفق شدند این ترکیب را در چارچوب کاری که طی آن تجزیه مواد پرانرژی را با کمک محاسبات شیمی کوانتوم مطالعه می کردند، تولید کنند. به گفته برینک: «اینک باید معلوم شود که این مولکول به عنوان ماده جامد چقدر پایدار است.»
برینک در ادامه اظهار داشت که تاکنون فقط 8 ماده مرکب از نیتروژن و اکسیژن شناخته شده بود. ترکیب ماده نهم جالب توجهتر است، زیرا این ماده میتواند به عنوان سوخت دوستدار محیط زیست مصرفی موشکها مورد استفاده قرار گیرد. بنا به اظهار نظر این شیمیدان: «از سوختهای جامد کنونی نمیتوان چنین انتظاری داشت، زیرا در هر استارت یک شاتل فضایی معادل 550 تن اسید هیدروکلریک آزاد میکنند.»
برگردان: خدیجه کاظم علیلو
