گزارش (5)
آزمایشات محققان اتریشی این دیدگاه را که شاید اسید کربنیک بیشتر از آنچه که تاکنون تصورش میرفت، گسترش یافته باشد، تقویت میکنند. بر این اساس این مولکول نه تنها به صورت یخ، بلکه به شکل گازی نیز چنان پایدار است که در دماهای زیر صفر متعادل هم فوراً تجزیه نمی شود.
به گزارش روزنامه الكترونيكي دانش و فناوري ـ ستنا، به گفته گروهی از شیمیدانان به سرپرستی هاینریش گروته از دانشگاه فنی وین و توماس اورتینگ از دانشگاه اینسبروک، این ترکیب به ویژه روی دیگر سیارهها میتواند به مقادیر قابل ملاحظهای وجود داشته باشد. «برای مثال، ما انتظار داریم که اسید کربنیک گازی شکل در جو مریخ و ونوس وجود داشته باشد.» به نوشته محققان در مجله «شیمی کاربردی»، این ترکیب در دنباله شهابها و روی قمرهای یخی مشتری نیز میتواند موجود باشد. اسید کربنیک (H2CO3) در همه جاهایی که دی اکسید کربن با آب یا کربنات با اسید در تماس با یکدیگر باشند، تشکیل میشود ـ برای مثال در خون انسان، در برگ های گیاهان یا در آب دریا. البته این مولکول چنان سریع وارد واکنش میشود که مدتها به عنوان مولکول پایدار شناخته نمیشد. تازه در آغاز دهه 90 این گروه اینسبروکی موفق شد این تصویر خیالی شیمیایی را با کمک یک روش ویژه منجمد کننده ابداعی به شکل ماده جامد جدا کرده و مورد مطالعه قرار دهد. در این میان حدس زده میشود که اسید کربنیک جامد نیز به صورت طبیعی وجود دارد، برای مثال در ابرهای سیروس زمینی.
محققان اینسبروکی و وینی در حال حاضر موفق شده اند پایداری اسید کربنیک را در وضعیت گازی شکل اثبات کنند. شیمیدانان در ابتدا در دمای بسیار پایین بی کربنات کلسیم را با اسید کلریدریک روی یک صفحه کوچک متشکل از مواد معدنی وارد واکنش کرده و اسید کربنیک جامد تولید کردند. سپس صفحه کوچک دارای لایه یخ را داخل نیتروژن مایع به وین منتقل کردند. در آنجا در یک اتاق خلاء آن را تا منفی 60 درجه سلسیوس گرم کردند، طوری که اسید کربنیک به شکل گاز درآمد. با وجود دمای نسبتاً متعادل نه تنها مولکول گازی شکل فوراً تجزیه نشد، بلکه به شکل گاز نجیب منجمد در فاصله چند سانتی متری از صفحه کوچک اولی مجدداً نمود پیدا کرد.
طیفهای مادون قرمز مولکول گاز منجمد نشان دادند که این ترکیب در سه شکل متفاوت وجود دارد. در دو شکل، گروههای ویژه مولکول در زاویههای مختلف نسبت به یکدیگر چرخیدهاند. در شکل سوم، برعکس، جفتهایی از مولکول اسید کربنیک وجود دارد که متقابلاً باعث پایداری همدیگر میشوند.
به عقیده محققان، نتایج آنان بیانگر این امکان هست که اسید کربنیک جامد میتواند در فضا از دی اکسید کربن و آب تشکیل شود و بارها بین حالت جامد و گاز تغییر شکل دهد، بدون این که تجزیه شود. بدین ترتیب این ترکیب می تواند در واکنش های شیمیایی که در سطح ذرههای گرد و غبار فضایی رخ میدهد، مؤثر باشد.
برگردان: خديجه كاظم عليلو
فیزیکدانان شهر بن آنچه را که مدتها غیر ممکن تصور میشد، انجام دادند: آنان ذرههای نور را تلفیق کرده و یک قطره تولید کردند. احتمال بدین ترتیب میتوان منابع نور جدیدی را تولید کرد.
به گزارش روزنامه الكترونيكي دانش و فناوري ـ ستنا، مارتین وایتس، پروفسور فیزیک دانشگاه بن به همراه تیمش موفق شد اعضاء صنف خویش را متعجب سازد: وی ذرههای نور، به اصطلاح پروتونها، را به شکل یک گلوله متراکم و در یک به اصطلاح قطره تلفیق کرده است.
وي برای کشف این حالت ماده در سال 2001 یک جایزه نوبل تعلق گرفت. فیزیکدانان موفق شده بودند اتمهای گازی را چنان سرد و متراکم کنند که فردیت خود را رها کرده و مانند یک اتم بزرگ منفرد رفتار کنند.
فیزیکدانان فکر میکردند در اصل این کار با ذرههای نور نیز امکان پذیر است، زیرا آنها ویژگی تعیین کننده اتمها برای یک تلفیق کامل را دارا بودند: فوتون ها به عنوان ذرات اتمی با دوران کامل به اندازه کافی زودجوش هستند تا فردیت خود را رها کنند. البته فوتونها را نمیتوان سرد کرد. برای این کار باید آنها را متوقف ساخت و کسی که چنین چیزی را امتحان کند، آنها را از بین میبرد. ذرههای نور فقط در سرعت نور میتوانند وجود داشته باشند.
فیزیکدانان شهر بن آلمان نیاز به یک ترفند داشتند. آنان یک اتاقک کوچک آینه دار ساختند که آن را با یک ماده رنگی طبیعی پر کردند. به کمک یک لیزر به این ماده نور تاباندند، طوری که ماده رنگی فوتون های زرد، سبز تا آبی را گسیل کرد.
یک زمینه رنگی خاص، یک نوع رنگ زرد طلایی، توانست به بهترین وجه در هندسه ویژه اتاقک گسترش یابد. تمامی ذرههای نور با انرژی بالاتر (یعنی نور سبز و آبی) پس از برخورد با آینهها و ماده رنگی مجبور شدند بخشهای حاشیهای را برگزینند.
طبق قوانین فیزیک کوانتوم این گزینش میانی (در وسط اتاقک) شبیه نوعی سرد کردن است، اگرچه کل دستگاه در دمای اتاق میماند. بدین ترتیب فوتونهای «سرد شده» در وسط دستگاه گرد هم میآیند.
آنها تقریباً بی هیچ مزاحتمی این سو و آن سو حرکت میکردند و وقتی تعدادشان به حدود 63 هزار رسید، وضعیت تغییر کرد. ذرههای نور پیوستگی را که به آن امید میرفت، ایجاد کردند. روی یک عکس اتاقک نقطه زرد متراکمی در یک هاله سبزرنگ تشکیل شد. در آن نقطه فوتونها فردیت خود را از دست داده بودند. به علاوه، نور زرد متمرکز شده مثل یک لیزر خالص و پیوسته بود.
از این رو فیزیکدانان به سرپرستی مارتین وایتس امیدوارند که بر اساس اصل آزمایش شان بتوانند منابع نوری را برای اشعههای با طول موج کوتاه تولید کنند، کاری که تا کنون لیزرها فقط با هزینه گزاف انجام میدهند.
برگردان: خديجه كاظم عليلو
گزارشی کاربردی از راهکارهایی که می توانند در هنگام وقوع زمین لرزه در حفظ جان انسانها بسیار تاثیر گذار باشند منتشر شده است. داشتن کمی اطلاعات و اعمال کمی اقدامات احتیاطی می تواند به اندازه ای شگفت انگیز شانس نجات شما را از زمین لرزه و یا هر نوع دیگری از حوادث افزایش دهد. نکات کلیدی در این زمینه آموزش و آمادگی به موقع است. راهکارهای ایمنی برای زمین لرزه شما را به یک متخصص تبدیل نمی کند اما با این حال دانستن آنها در هنگام وقوع زلزله می تواند برای شما تفاوتی به ارزش یک زندگی داشته باشد. سایت Geology این موارد را مورد تاکید قرار داده است.
قبل از وقوع زلزله
بیاموزید چگونه در هنگام حرکت زمین خود را نجات دهید. اکثر زمین لرزه ها بیشتر از چند ثانیه به طول می انجامند و در این مدت زمان دانستن اینکه چه کارهایی باید انجام دهید بسیار اهمیت دارد.
- همه اعضای خانواده خود را از نکات ایمنی درباره زمین لرزه آگاه کنید. نکاتی از قبیل 1- کارهایی که در هنگام وقوع زمین لرزه باید انجام دهید، 2- مناطق امن اتاق مانند زیر یک میز بسیار محکم و یا داخل چارچوبها، 3- مناطق نا امنی که باید از رفتن به آنها جلوگیری شود از قبیل کنار پنجره، آیینه های بزرگ، مبلمان سنگین و بزرگ، و شومینه.
- لوازم اضطراری را ذخیره کنید. این لوازم شامل رادیو و باطری های اضافی، چراغ قوه و باطری های اضافی، لوازم کمکهای اولیه، بطری های آب، غذا و نیازهای درمانی و پزشکی برای دو هفته، پتو، سوخت مورد نیاز برای پخت و پز، ابزارهای مورد نیاز برای بستن گاز، آب و برق.
- چیدمان خانه خود را به الگویی ایمن تغییر دهید: اجسام سنگین تر را در طبقات پایین تر قرار داده و اجسام شکستنی را در کابینتهای دربسته و قفل دار بگذارید. از آویزان کردن آیینه ها و یا قاب عکسهای سنگین در بخشهایی از منزل که معمولا استراحتگاه یا محل خواب به شمار می رود پرهیز کنید.
- اجسام سنگینی از قبیل آبگرمکن یا یخچالها را در جای خود محکم کنید.
- مایعات قابل اشتعال را به دور از منابع آتشزایی مانند آبگرمکنها، اجاق گاز و یا تنور قرار دهید.
- بیاموزید در هنگام زلزله چه کارهایی را با سرعت عمل بالا انجام دهید و از آموزش دادن این فعالیتها به اعضای خانواده خود اطمینان حاصل کنید.
- مکان اصلی و شیوه بستن آب، گاز و برق را بدانید و آن را به اعضای خانواده خود یاد دهید.
در هنگام زلزله
- اگر در داخل ساختمان هستید همانجا باقی بمانید. به سرعت خود را به یکی از بخشهای امن اتاق مانند زیر یک میز محکم و یا در کنار یک دیوار داخلی بایستید. هدف از این کار جلوگیری از سقوط اجسام بر سر و قرار گیری در بخشهای مقاوم اتاق است. از پناه گرفتن در نزدیکی پنجره، وسایل سنگین، ابزارهای سنگین و یا اجاق گاز خودداری کنید.
- اگر در حال آشپزی هستید اجاق گاز را خاموش کرده و سپس پناه بگیرید.
- اگر در خارج از ساختمان هستید به منطقه ای باز بروید که در آنجا احتمال برخورد اجسام در حال سقوط با شما کم باشد. از ساختمانها، دکلهای برق و درختان فاصله بگیرید.
- اگر در حال رانندگی هستید به آرامی سرعت خود را کاسته و در کنار جاده یا خیابان بایستید. از ایستادن بر رو یا زیر پلهای هوایی، روگذرها و یا کنار دکلهای برق، درختان و یا تابلوهای بزرگ خودداری کرده و در خودروی خود باقی بمانید.
پس از زلزله
- جراحتهای احتمالی را کنترل کنید و در صورت جدی بودن جراحتها به آنها رسیدگی کنید، در تامین امنیت برای اطرافیان خود کمک کنید.
- آسیبهای وارد شده را کنترل کنید. در صورتی که ساختمانی که در آن قرار دارید به شدت آسیب دیده است باید به سرعت آن را ترک کنید تا متخصصان آسیبهای خطرناک آن را کنترل کنند.
- درصورتی که متوجه نشت گاز شدید همه را از ساختمان خارج کرده و درها و پنجره ها را باز بگذارید. در صورت امکان و بی خطر بودن، شیر اصلی گاز را ببندید و به آتشنشانی خبر دهید. در این موقعیت از هیچگونه ابزار الکترونیکی استفاده نکنید زیرا یک جرقه کوچک می تواند منجر به انفجار گاز شود.
- در صورتی که برق قطع شده است اتصال برق تمامی لوازم الکترونیکی را قطع کنید تا از آسیب دیدگی آنها پس از بازگشت ناگهای برق جلوگیری کنید. در صورتی که بوی سیم سوخته و یا داغی احساس کردید جریان اصلی برق را با حفظ نکات ایمنی قطع کنید.
منبع: خبرگزاری مهر
برنامه فضایی اوباما، فرصتی طلایی برای بخش خصوصی
Written by Administratorبازگشت قریب الوقوع شاتل "اندور" (Endeavor) از ایستگاه بین المللی فضایی به زمین، مقارن خواهد بود با آغاز شمارش معکوس عمر کاری ۲۹ ساله ناوگان شاتل های ایالات متحده.
باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا، در تماس تلفنی با خدمه شاتل اندور حمایتش از ناسا، سازمان ملی هوا-فضای ایالات متحده را "تزلزل ناپذیر" توصیف کرده است.
با این وجود، او از پروژه "کانستلیشن" ناسا برای فتح مجدد کره ماه تا سال ۲۰۲۰ میلادی توسط فضاپیماهای جدید، دست کشیده و تصمیم گرفته است که ساخت نسل آینده فضاپیماها را به بخش خصوصی واگذار کند.
شاتل "دیسکاوری" آخرین پرواز از چهار پرواز باقی مانده شاتل ها را در ماه سپتامبر امسال انجام خواهد داد. این شاتل ها سپس در موزه ها بازنشسته خواهند شد.
در این حال، شرکت های خصوصی برای حضور گسترده تر در پروژه های ناسا بویژه در طرح های مربوط به کره ماه آماده می شوند.
حتی شرکت گوگل جایزه ای ۲۰ میلیون دلاری لونر اکس (Lunar X) را برای ساخت و پرتاب روباتی که توانایی ۵۰۰ متر حرکت در سطح ماه و مخابره عکس به زمین داشته باشد، در نظر گرفته است.
دولت اوباما در نظر دارد طی پنج سال آینده حداقل شش میلیارد دلار صرف چنین طرح هایی بکند.
اما بیکاری کارکنان ناسا و توجهه بیشتر بخش خصوصی به سود خود تا پیشرفت علم، از جمله نگرانی های منتقدان خط مشی دولت اوباماست.
انتقاد فرمانده آپولو
آخرین فضانورد آمریکایی که حدود ۴۰ سال پیش برای آخرین بار قدم به کره ماه گذاشت هم از این خط مشی انتقاد کرده است.
یوجین سرنان، فرمانده فضاپیمای آپولوی ۱۷ که نیمه شب هفتم دسامبر سال ۱۹۷۲ میلادی برای آخرین بار به ماه اعزام شد، اکنون۷۶ سال دارد.
او می گوید: "نباید وضع را تغییر داد بدون این که هدف مشخصی تعیین شده باشد تا برای افراد انگیزه تحقق آن را فراهم کند. بودجه دولت باراک اوباما پایان حضور انسانی آمریکا در فضا را دیکته می کند."
رقابت های شدید با اتحاد جماهیر شوروی سابق بود که جان اف کندی، رئیس جمهوری دموکرات آمریکا را در سال ۱۹۶۱ میلادی به اعزام فضانورد به کره ماه مصمم کرد.
اما پس از گذشت حدود نیم قرن دولت باراک اوباما درصدد لغو کامل پروژه بازگشت انسان به ماه برآمده، زیرا آن را فاقد نوآوری و بسیار پرهزینه تشخیص داده است.
آقای اوباما در اوج مبارزات انتخاباتی اش موضع متفاوتی در فلوریدا، ایالتی که مرکز فضایی کندی در آن واقع است، اتخاذ کرده بود.
او گفته بود: "ما نمی توانیم موقعیت برترمان در فضا را واگذار کنیم. به همین خاطر من شکاف جاری موجود را کاهش خواهم داد تا برنامه فضایی ما بعد از بازنشسته شدن شاتل ها به مشکلی برنخورد."
اما ناظران می گویند، کسری بودجه کلان آمریکا که از مرز یک تریلیون دلار نیز گذشته به تغییر اولویت های فضایی او منجر شده است.
مارک هالپرین، سردبیر مجله تایم در اینباره می گوید: "زمانی که محدودیت های بودجه ای شدیدی بوجود آمده و آمریکا سعی دارد در برنامه هاش اولویت بندی کند، می شود این ریسک را کرد که چند سالی در رقابت های فضایی عقب باشیم."
بهرام مبشر، استاد فیزیک و کیهان شناسی در دانشگاه کالیفرنیا، لغو شدن برنامه بازگشت انسان به ماه را تا حدودی مثبت ارزیابی می کند.
به گفته بهرام مبشر، طرح بازگشت انسان به کره ماه که تا به حال بیش از نه میلیارد دلار هزینه داشته، به پیشرفت علم بشر کمک چندانی نخواهد کرد.
به گفته او، بهتر است که منابع محدود مالی صرف پروژه های نظیر تلسکوپ فضایی هابل شود، نه تلاش برای اعزام فضانورد به ماه که ۴۰ سال پیش انجام شد.
این در حالیست که نماینده های ایالت های فلوریدا و آلاباما در کنگره هم با خط مشی فضایی دولت اوباما مخالفند. مرکز فضایی مارشال ناسا در آلاباما واقع است.
بر اساس برآوردها، اگر کنگره با لغو پروژه بازگشت انسان به کره ماه موافقت کند، حداقل هفت هزار نفر در مرکز فضایی کندی بیکار خواهند شد.
دولت اوباما بودجه ۱۹ میلیارد دلاری ناسا را به سمت ساخت روبات های فضایی و تولید نسل جدیدی از راکت های "پرتاب سنگین" سوق داده است.
در دوره ریاست جمهوری او، ناوگان شاتل های آمریکا به احتمال زیاد از مراکز ناسا به موزه ها فرستاده خواهند شد.
به این ترتیب، فضانوردهای آمریکا طی سال های آینده بجای فلوریدا، تگزاس یا کالیفرنیا مجبور خواهند بود از پایگاهی در قزاقستان عازم فضا شوند، آن هم سوار بر فضاپیماهای سویوز روسیه.
گزارش از کامبیز فتاحی، بی بی سی
تماشاي كهكشان راه شيري را در شب هاي اول بهمن ماه از دست ندهيد!
Written by Administratorراه شيري، راهي است شيري رنگ که از بدو وجود انسان در اين سياره خاکي، مايه بهت و تحيرش بوده است.
اين راه سپيد رنگ که در افسانه هاي باستان به دليل وارونه شدن دلوي پر از شير بر پهنه آسمان بدين رنگ در آمده در واقع جزيي از کهکشاني مي باشد که منظومه ما در آن واقع شده است. امروزه شايد نور مزاحم چراغهاي شهرها نمي گذارد اين راه سپيد زيبا حتي ديده شود اما کافي است به جايي دورتر از اين نورهاي کاذب برويد تا با چشم خود گوشهاي از کهکشان محل زندگيتان را ببينيد.
يکي از منجمان آماتور مرکز نجوم اديب اصفهان در خصوص راه شيري گفت: در اساطير يوناني، راه شيري از چکيدن قطرهاي از شيري که هرکول در کودکي و در آغوش مادر مي نوشيده، به وجود آمده است.
عمران مرادي در اصفهان اظهار داشت: در باورهاي ايراني اسلامي نيز از اين نوار به راه مکه ياد شدهاست به اين جهت که در فصل تابستان که قسمت پرنور تر آن در آسمان ديده ميشود جهت گيري آن به سوي قبله ميباشد.
وي با اشاره به ابعاد عظيم کهکشان افزود: اگر فرض کنيم، خورشيد به اندازه نقطهاي کوچک شود و ما آن را در مرکز کاغذي بگذاريم منظومه شمسي ما که شامل خورشيد و هشت سياره مي باشد دايره اي خواهد شد به شعاع 5 متر به مرکز اين نقطه که در واقع خورشيد تنها ستاره منظومه شمسي است. يعني اينکه خورشيد هم ستاره اي است مثل ساير ستاره هايي که ما شبها در آسمان مي بينيم، اما به دليل اينکه اين ستارگان بسيار از ما دور هستند آنها را به شکل نقاط نوراني کوچکي مي بينيم که البته تمام اين ستارگان به کهکشان راه شيري تعلق دارند.
اين پژوهشگر مرکز نجوم اديب اصفهان تصريح کرد: حال اگر بخواهيم نزديک ترين ستاره به منظومه شمسي را تحت قياسي که گفته شد مشخص کنيم بايد نقطه بعدي که به عنوان ستاره مورد نظر در خارج از اين دايره است را در 20 کيلومتري اين دايره قرار دهيم حالا چند نقطه، 20 کيلومتر به 20 کيلومتر بايد بگذاريم تا کهکشان راه شيري را بسازد؟ حداقل 200 ميليارد نقطه به عنوان 200 ميليارد ستاره نياز است و به طور کلي مي توان گفت هر کهکشاني در عالم حداقل داراي 100 ميليارد ستاره است.
وي ادامه داد: در اينجاست که براي بيان فاصله ها چاره اي نداريم جز اينکه از واحد خاصي به نام سال نوري استفاده کنيم يعني مسافتي که نور در يک سال طي مي کند. مثلا اگر بخواهيم يک مسافت 1000 کيلومتري را با سرعت نور بپيماييم تنها يک سيصدم ثانيه طول خواهد کشيد و حال اگر بخواهيم با همين سرعت نور (که البته رسيدن به اين سرعت براي انسان غير ممکن است) از يک سر کهکشان به سر ديگر کهکشان راه شيري برويم 100 هزار سال طول خواهد کشيد.
اين پژوهشگر نجوم با اشاره به جايگاه ما در کهکشان راه شيري افزود: کهکشان را ه شيري يک کهکشان مارپيچي است و منظومه شمسي ما در يکي از بازوهاي اين کهکشان يعني تقريبا در حاشيه هاي کهکشان موسوم به بازوي جبار قرار گرفته است.
وي گفت: ما در شبها و در محيطي تاريک مي توانيم قسمتهايي از کهکشان را ببينيم که به صورت ابري سپيد يا شيري رنگ آسمان سياه بالاي سرمان را مزين کرده است، اما نکته بسيار جالبي وجود دارد و آن اينکه راه شيري زمستان با راه شيري تابستان متفاوت است!
مرادي افزود: در واقع مي توان گفت راه شيري در زمستان از راه شيري در تابستان کم فروغ تر و ديدن آن مشکل تر است همچنين خوشه هاي زيباي ستارهيي که به صورت لکه هاي کوچک ابر مانند و با چشم غير مسلح قابل ديدن هستند در نواحي جنوبي راه شيري و در صورت هاي فلکي قوس و عقربند، اما در زمستان به صورت منظمي در طول اين مسير پراکنده اند.
وي خاطر نشان کرد: ديگر اينکه در راه شيري تابستان، غبارهاي ميان ستارهيي که مانع رسيدن نور ستارگان دور دست مي شوند نيز خودنماترهسند.
اين پژوهشگر مرکز نجوم اديب اصفهان با اشاره به دليل اين تفاوت گفت: دليل اصلي تفاوت ميان راه شيري در تابستان و زمستان اين است که کره زمين ما درون منظومه شمسي است که اين منظومه هم خود جزيي از کهکشان راه شيري مي باشد، اما در شبهاي تابستان قسمت شب کره زمين به طرف مرکز کهکشان راه شيري است و به همين دليل راه شيري را بسيار انبوه تر و درخشان تر مي بينيم چرا که مرکز کهکشان از انبوهي از ستارگان تشکيل شده است؛ اما در زمستان برعکس تابستان، قسمت شب زمين به سمت بازوهاي کهکشان راه شيري هستند که ديگر از آن تراکم ستاره اي خبري نيست و به همين دليل کم فروغ تر خواهد بود. پس در واقع در شبهاي زمستان مي توانيم بازوهاي کهکشان را و در تابستان مرکز کهکشان را ببينيم.
مرادي در پاسخ به پرسشی در خصوص زمان مناسب براي رصد راه شيري در اين شبها اظهار داشت: در شبهاي اوايل بهمن ماه شما مي توانيد راه شيري را حدود ساعت 9 تا 10 شب بالاي سر خود در آسمان رويت کنيد.
منبع: ایسنا