مشروح اخبار
مشروح اخبار (87)
کشف روشی برای تشخیص رابطه فضایی بین میکروبها
Written by Administratorدانشمندان آمریکایی روش جدیدی طراحی کردهاند تا روی یک تصویر پراکندگی فضایی همهی انواع میکروبهای مختلف را نشان دهند.
به گزارش روزنامه الكترونيكي دانش و فناوري ـ ستنا، میکروبها نیز اغلب در جوامع پیچیده زندگی میکنند و همانند ما تمایل به برقراری ارتباط با دیگر انواع معین دارند.
آنان با کمک یک تکنیک عکسبرداری جدید با نام پیچیدهی کلاسی ـ فیش توانستند پراکندگی فضایی 15 میکروب مختلف پلاک دندان را به تصویر بکشند. تاکنون فقط بررسی رابطه فضایی دو یا سه میکروب به طور همزمان امکان پذیر بود.
دو نوع باکتری، پروتلا و آکتینومایسس، بیشترین گرایش را به سکونت در مجاورت همدیگر داشتند. به گفتهی گری بوریسی از آزمایشگاه زیست شناسی نیروی دریایی در وودز هول ماساچوست:«این ممکن است بیانگر تعامل هدفمند بین این دو نوع باشد.»
وی در ادامه توضیح داد: « دقیقاً همان گونه که یک فرد، به دلیل این که مدرسهی بچه ها از شرایط بهتری برخوردارند، به جای دیگری نقل مکان میکند، همسایگی برای میکروبها نیز حائز اهمیت است. اگر بفهمیم که کدام میکروب به برقراری ارتباط با کدام میکروب علاقمند است، چگونگی عملکرد آنها مشخص میشود.»
بوریسی، الکس والم و جسیکا مارک از MBL همراه با فلوید دیوهرست از مدرسه دندانپزشکی هاروارد در بوستون، یافته های خود را در مجله ی پزشکی PNAS منتشر کردند.
برگردان: خديجه كاظم عليلو
خواب زمستانی خرس ها با 25درصد فعالیت متابولیکی
Written by Administratorخرسهای سیاه آلاسکا با تنها 25 درصد فعالیت متابولیکی بدن خود با خواب زمستانی به حیات ادامه میدهند.
به گزارش روزنامه الکترونیکی دانش و فناوری ـ ستنا، محققان دامپزشک در آلاسکا به کمک همکاران خود در دانشگاه استنفورد در یک پروژه تحقیقاتی مشترک متوجه شدند که خرسهای سیاه آلاسکایی در طول خواب زمستانی خود دمای بدن خود را به شدت کاهش میدهند و با این کار فعالیت متابولیکی بدن خود را به 25 درصد میرسانند.
به عقیقده محققان این کشف بسیار حیرتانگیز و قابل توجه است چرا که راهی را برای نگاه داشتن انسان در سفرهای طولانی مدت فضایی میگشاید.
خرسها به مدت 5 تا 7 ماه بدون خوردن، آشامیدن، دفع ادرار و دفع مدفوع به خواب زمستانی رفته به حیات خود ادامه میدهند. نکته جالب دیگر این است که فعالیت متابولیکی بدن خرسها پس از بیدار شدن از خواب زمستانی بلافاصله به حالت عادی باز میگردد.
شروع و مدت خواب زمستانی در خرسها با ارتفاع و آب و هوای محل زندگی آنها بستگی دارد. در نقاط کم ارتفاع و گرم ممکن است اصولا خواب زمستانی نداشته باشند. خرسها قبل از خواب زمستانی تغذیه زیاد کرده و لایه ضخیمی از چربی در زیر پوست آنها ذخیره میشود. معمولا با ریزش اولین برف در داخل لانه مستقر میشود هنگامی که لانه بوسیله برف کاملا پوشیده میشود فقط سوراخ کوچکی لانه را به محیط خارج مربوط میسازد.
تهیه و تنظیم: هادی ناصری
پروتئینهای بافت پیوندی فقط برای استحکام کاربرد ندارند. محققان آمریکایی دریافتهاند که حداقل در پنگوئنهای کوتوله پروتئین کراتین برای رنگ آمیزی نیز به کار میرود. پرهای حیوانات حاوی دستههای کاملی از رشتههای کلاژن است که با شکست نور در آنها، زمینه رنگی آبی معمولی به وجود میآید.
به گزارش روزنامه الكترونيكي دانش و فناوري ـ ستنا، به نوشتهی گروهی از محققان به سرپرستی ماتیو شارکی از دانشگاه آکرون در مجله «گزارشات زیست شناسی»، معلوم شده است که رشتههای کلاژن خود به خود به صورت واحدهای بزرگتر ذخیره میشوند. ظاهراً تکامل در پنگوئنهای کوتوله راهی یافته است تا از این تمایل برای تشکیل نانوساختارهای فتونیکی مؤثر استفاده کند.
برعکس گیاهان، بیشتر حیوانات قادر نیستند رنگدانههای آبی یا سبز را بسازند. در عوض، آنها این رنگدانهها را از غذا کسب میکنند یا با ترفندهای اپتیکی به خود کمک میکنند. بدین صورت که پرندگان، حشرات و همچنین پستانداران اغلب به طور مرتب به ساختارهای شکل گرفته با اندازههای نانومتری اتکا میکنند تا امواج نوری را چنان ذخیره سازند که بخشهای ویژهای از طول موجها حذف یا تقویت شوند. شارکی و همکاران به بررسی این مسئله پرداختند که چگونه پنگوئن کوتوله (اودیپتولا مینور) به عنوان کوچک ترین پنگوئن به رنگ آبی خود دست مییابد. زیست شناسان و دانشمندان زمین شناسی دریافتند که رنگ آبی روی انشعابات پرها به نوک پرها محدود می شود. بررسی زیر میکروسکوپ نشان داد که مغز این انشعابات پرها با دستههای متراکم رشتههای پروتئینی ظریف و بلند حدوداً 180 نانومتری از جنس بتا ـ کراتین پر شده است.
اگر نور سفید به چنین دستهای بیفتد، از روی رشتههای ویژهای در درون آنها چندین بار منعکس و روی هم انباشته میشود. در نتیجه دستهها ترجیحاً نور آبی تیره با طول موج حدوداً 450 نانومتر را باز میگردانند. به نوشتهی شارکی و همکاران، پیشتر یک ساختار دستهای کاملاً مشابهی از پوست برخی پرندگان و میمونها شناخته شده است. البته در این موارد رشتههای پروتئینی نه از پروتئین کراتین، بلکه از کلاژن ساخته شدهاند.
برگردان: خديجه كاظم عليلو
حمام آفتاب روشی برای صرفه جویی در مصرف انرژی
Written by Administratorبزهای کوهی در زمستان رفتاری نشان میدهند که پیشتر در مورد مارمولکها حدس زده می شد. محققان حیات وحش وین دریافتهاند که این حیوانات باشکوه در ماههای سرد، صبحها در نزدیک ترین محل آفتابگیر به کندی پرسه میزنند تا با حمام آفتاب تدریجاً به دمای عملیاتی بدن دست یابند.
به گزارش روزنامه الكترونيكي دانش و فناوري ـ ستنا، بنا به حدس کلودیو سیگنر، توماس روف و والتر آرنولد از دانشگاه دامپزشکی وین، بزهای کوهی با این روش که برای پستانداران خونگرم غیرمعمول به نظر میرسد، قادرند مقادیر زیادی انرژی صرفه جویی کنند. در زمستان با وجود غذای اندک، این رفتار یک استراتژی مهم برای زنده ماندن نیز است. به گفته آرنولد:«احتمالاً استفاده از منابع گرمایی خارجی برای صرفه جویی در مصرف انرژی حیوانات پستاندار نقش بسیار بزرگ تری را نسبت به آنچه که تاکنون فرض میشد، ایفا میکند.» سیگنر و همکاران به بررسی این مسئله پرداختند که چگونه بزکوهی (کاپرا ایبکس) در کوههای آلپ بدون چنین رکود زمستانی به سر میبرد. به همین منظور محققان سنسورهایی را به 20 حیوان وصل کردند که این سنسورها به مدت دو سال ضربان قلب را به عنوان معیاری برای میزان سوخت و ساز و درجه حرارت بدن و فعالیت بدنی ثبت کردند. آنان نتایج را در مجله «بوم شناسی عملکردی» منتشر کردند.
در ماههای زمستان ضربان قلب بزهای کوهی تا حدود 60 درصد کاهش داشت، به علاوه این حیوانات شبها خیلی بیشتر از تابستان خنک میشدند و کمتر حرکت داشتند. ظاهراً بزکوهی در زمستان نیز نه به تولید حرارت بیشتر از طریق سوخت و ساز سریع، بلکه برعکس بر صرفه جویی انرژی اتکا میکند. البته براساس ترفندهای صرفه جویی فیزیولوژیکی و با توجه به باد و بارش برف، ضربان قلب با شدت بیشتری کاهش داشت.
این معما با بررسی مرحله گرم شدن صبح هنگام در زمستان حل شد. بعد از طلوع آفتاب درجه حرارت بدن بزهای کوهی سریع تر از میزان ضربان قلب افزایش داشت ـ و درواقع هر چه این افزایش سریعتر بود، تشعشع لحظه ای آفتاب نیز بیشتر بود. تازه حوالی ظهر حیوانات دوباره مرحله فعالیت عادی را نشان دادند. محققان نتیجه گرفتند که ظاهراً بزهای کوهی با گرفتن حمام آفتاب طولانی مدت و با صرفهجویی در مصرف انرژی گرم میشوند. با این روش حیوانات خنک شدن شدید شبانه را نیز به عنوان مهم ترین تدبیر صرفه جوییدر مصرف انرژی به کار میبرند.
برگردان: خديجه كاظم عليلو
گفته میشود خرسها شناگران ماهری هستند. محققان آمریکایی برای اولین بار توانستند اثبات کنند که این گفته کاملاً صحیح است. یک خرس ماده که فرستندهای به آن وصل شده بود، به مدت نه روز بدون وقفه شنا کرد و مسافتی به طول 687 کیلومتر را پشت سر گذاشت.
به گزارش روزنامه الكترونيكي دانش و فناوري ـ ستنا، به گفته جورج دورنر از مرکز تحقیقات جغرافیایی آمریکا و همکارانش: «این توانایی میتواند به خرس کمک کند تا خود را با کاهش یخ دریای قطب شمال تطبیق دهد.» به گزارش محققان در مجله «polar Biology»، البته خرس بهای گزافی برای این عملکرد استقامتی پرداخت. این حیوان نه تنها مقدار زیادی از وزن بدن خود، بلکه فرزندش را نیز از دست داد.
خرسهای قطبی (اوروس مارمیتوس) تقریباً فقط از خوکهای آبی که از زیر پوشش یخ دریا شکار میکنند، تغذیه میکنند. البته مساحت به ویژه یخهای قدیمی چند ساله در دریای قطب شمال در دهههای اخیر به نصف رسیده است. دورنر و همکاران برای آگاهی از پیامدهای این واقعه، به حیوانات بیشتری فرستنده های GPS و سنسورهایی که به طور مداوم دمای محیط و زیر پوست را اندازه گیری میکردند، وصل کردند.
این خرس ماده دارای تحمل زیاد در آگوست 2008 در دریای بیوفورت آلاسکا یا کانادا گرفته و فرستنده و سنسورهای ردیاب به آن وصل شد، دو ماه بعد موفق شدند دوباره این خرس را بگیرند. ارزیابی اطلاعات جمع آوری شده طی این مدت نشان داد که این حیوان افزون بر شنای ماراتن خود، مسافتی به طول 1800 کیلومتر را گاهی روی پوشش یخی و گاهی در آب پشت سر گذاشته است. وزن بدن وی در این زمان بیش از یک پنجم کاهش داشت.
طبق نتیجه گیری دورنر و همکارانش، در مقابل فایدهی این استقامت زیاد، با توجه به کاهش پوشش یخ، هزینهی انرژی زیاد و کاهش موفقیت زاد و ولد قرار دارد. به هر حال تحت شرایط ناگوار قطب شمال فقط نیمی از فرزندان خرسهای قطبی تا زمان بلوغ جنسی دوام می آورند.
برگردان: خديجه كاظم عليلو
محققان آلمانی و برونئیایی به همزیستی شگفتآوری در جنگل بارانی جزیره برونئی برخورد کردهاند. یک خفاش ساکن آنجا در طول روز در دام لولهای شکل یک گیاه گوشتخوار استراحت میکند. در مقابل فضولات خفاش کود عالی برای گیاه محسوب میشود.
به گزارش روزنامه الكترونيكي دانش و فناوري ـ ستنا، به گفته اولمار گرافه از دانشگاه دارالسلام برونئی و همکارانش، این پیچک گرمسیری یک سوم نیتروژن خود را از مدفوع و ادرار خفاش به دست میآورد. به نوشته این گروه در مجله «گزارشات زیست شناسی»، البته برای این پستانداران ریزجثه حفاظت در برابر شکارچیان، باران و تشعشع خورشید مهم تر از ماده غذایی برای گیاه است.
گرافه و همکاران که در میان آنان محققانی از وودتسبورگ و گریفسوالد حضور داشتند، متوجه شدند که پیچکهای معینی گاهی خفاشهای گونهی کریوولا هاردویکی را پنهان می کنند. زیست شناسان برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد این پدیده، مراحل کنترلی منظمی را در یک منطقه ی جنگلی انجام دادند. آنان تعدادی از «مستأجرهای» یافت شده را به فرستندههای ردیاب مجهز کردند، به طوری که قادر بودند عادات استراحتی آنها را مطالعه کنند.
طبق یافتههای محققان، حدود یک چهارم برگهای لوله مانند که گیاهان معمولاًً حشرات را درون آنها به دام میاندازند و هضم میکنند، همواره توسط خفاشها اشغال شده بود. در دو مورد حتی خفاش مادر و کودک هر دو داخل یک برگ بودند. و با وجود دسترسی به حفرههای فراوان درختان و دیگر اماکن استراحتی موجود، خفاشهای علامت گذاری شده همیشه یک پیچک را به عنوان مکان استراحت انتخاب میکردند.
گیاه میزبان، یکی از گونههای پیچک به نام نپنتس رافلسیانا است. این گونه به واسطهی برگهای لولهای بسیار بلند و باریک که به علاوه محتوی شیرهی گوارشی اندکی هستند، از دیگر اشکال باقیماندهی پیچکها متمایز میشود. به نظر میرسد خفاشها فقط در برگهای این گونه جای کافی پیدا میکنند تا به سرعت خود را بپوشانند و با شیرهی گوارشی تماس پیدا نکنند.
برگردان: خديجه كاظم عليلو
در کمال ناباوری دانشمندان این خرچنگ 12 سانتی متری در مناطق پرجمعیت و شناخته شدهی رودخانه تنسی در ایالات متحده کشف شد.
به گزارش روزنامه الکترونیکی دانش و فناوری- ستنا، این گونه جدید که باربیکامباروس (Barbicambarus simmonsi) نام دارد، در حدود 5 اینچ یعنی تقریبا 12 سانتی متر درازا دارد و دارای شاخکهایی با کرکهای حساس و نازک است. دانشمندان میگویند بیش از 600 نوع خرچنگی که تاکنون شناخته شدهاند در آمریکای شمالی کشف شدهاند. همه ساله برای کشف گونههای جدید مبلغ هنگفتی صرف عملیات اکتشافی در منطقه آمازون و آسیای جنوبی میشود اما هنوز گونههای ناشناختهی بسیاری وجود دارند. محققان دانشگاه کنتاکی اولین بار این خرچنگ را در زیر یکی از بزرگترین صخرهها در عمیق ترین قسمت شناخته شده رودخانه تنسی پیدا کردند.
تهیه و تنظیم: گیتی احتشام دفتری
انسان ها همواره از پوست شان در برابر سرما، آفتاب یا نگاه ها محافظت نمی کردند. محققان اینک با کمک حیوانات محاسبه کرده اند که آنان از چه زمانی به انجام این کارپرداختهاند.
به گزارش روزنامه الكترونيكي دانش و فناوري ـ ستنا، انسان احتمالاً از 170 هزار سال پیش شروع به پوشیدن لباس کرده است. زیست شناس تکاملی آمریکایی، دیوید رید از دانشگاه فلوریدا در جدید ترین مطالعه خود به این نتیجه دست یافته است (مجله زیست شناسی مولکولی و تکامل، شماره 28، ص 29، 2011).
رید با کمک توالی های DNS شپش ها محاسبه کرده است که چه زمانی شپشهای لباسها به طور ژنتیکی از شپشهای سر انسان شکل گرفتهاند.
به گفته رید، به وجود آمدن شپش لباس ارتباط تنگاتنگی با پوشیدن لباس دارد، بدین ترتیب میتوان به نتایج متناسبی دست یافت.
محققان احتمال میدهند که عصر یخبندان در 180 هزار سال پیش و دماهای سرد ناشی از آن دلایل به وجود آمدن لباس بودهاند. حدود 100 هزار سال پیش انسان مدرن و نیز ملبس از آفریقا به مناطق سردتر در جهت شمال پیش روی کرد.
برگردان: خديجه كاظم عليلو
دانشمندان در جنگلهای پر باران ویتنام گونهی جدیدی از قورباغه درختی را کشف کردند که دارای دندانهای نیش است و با کمک انگشتان پا و انگشتان پردهدار دستان خود قادر است از درختی به درخت دیگر بپرد.
به گزارش روزنامه الکترونیکی دانش و فناوری ـ ستنا، این قورباغهها در تنه درختان حفرههایی ایجاد کرده و آنها را پر از آب میکنند و تخمهایشان را درون آنها قرار میدهند تا از تهدید شکارچیان موجود در آبگیرها و رودخانهها در امان باشند. نکته جالب و حیرت آور این است که برخلاف نوزادان قورباغه طبیعی که دارای دهانی به شکل منقار کوچک هستند، نوزاد این گونه از قورباغهها دارای یک جفت دندانهای نیش سیاه رنگ هستند و به دلیل این ویژگی متمایز کننده، دانشمندان این گونه را قورباغههای خون آشام نامیدهاند. دانشمندان هنوز نمیدانند مورد مصرف این دندانهای نیش چیست، ولی احتمال میدهند قورباغهها هنگامی که درون درختان تخم گذاشته و روی آنها خوابیدهاند برای غذا دادن به نوزادان خود از تخمهای نابارور استفاده می کنند. به احتمال زیاد دندانهای نیششان در شکستن تخمها به آنها کمک میکنند.
تهیه و تنظیم: گیتی احتشام دفتری
دانشمندان گونهای جدید و در حال انقراض از حیوانات گوشتخوار را در دریاچه ماداگاسکار شناسایی کردند.
به گزارش روزنامه الکترونیکی دانش و فناوری ـ ستنا، این پستاندار گوشتخوار که آن را Durrell's vontsira نامیدهاند، به اندازهی یک گربه بوده و برغم سازگاری با محیط آبی، جزو گونههای در حال انقراض به شمار میرود.
دریاچه آلاترا واقع در ماداگاسکار، اخیرا بدلیل رسوبات ناشی از جنگلزدایی در منطقه، تخریب جلگهها، آلودگی ناشی از سموم کشاورزی، و نیز بدلیل آتش سوزی در نیزارهای اطراف، دچار تغییرات جدی و نگران کننده اکوسیستمی شده است. با ایجاد تغییرات عمده در این زیستگاه، زندگی جانداران منطقه بویژه این گونه ی کمیاب و تازه کشف شده به خطر افتاده است و با توجه به تعداد اندک این حیوان این نگرانی وجود دارد که این جانور قادر به سازگار ساختن خود با تغییرات اکوسیستمی جدید نبوده و در معرض انقراض قرار بگیرد.
تهیه و تنظیم: گیتی احتشام دفتری